سفارش حضرت زهرا(س) در مورد احسان به والدين

صديقه ي طاهره، زهراي مرضيه، حَوراء انسيه، در خطبه فدکيه، در مورد احسان به والدين مي فرمايد:«وبَرُّ الوالدين وقاي? من السخط...» نيکي به پدر و مادر، از خشم و غضب الهي جلو گيري مي کند. بنابر اين يکي از راه هاي نجات از عذاب الهي نيکي به پدر و مادر است، و همين احسان به پدر و مادر، مقدمه مي شود که انسان توفيق بندگي پيدا نمايد، و از  اين طريق در آستان قرب الهي راه  پيدا کند، و به مقامات عاليه برسد. همين مضمونِ فرمايش حضرت زهرا سلام الله عليها، در روايتي از امام صادق عليه السلام، نيز آمده است. شخصي به امام صادق عليه السلام عرض مي کند؛ «انّ أبي قد کبر جداً و ضعف فنحن نحمله اذا اراد الحاجة فقال ان استطعت أن تلي ذلک منه فافعل و لقّمه بيدک فانّه جنة لک غدا»، (اصول کافي ج2، ص 162.) پدرم به حدّي پير و ناتوان شده که او را براي قضاي حاجت، حمل مي کنم و مي برم. امام صادق عليه السلام فرمود: اگر قدرت داري، خودت اين کار را انجام بده و خودت بر دهان او غذا بگذار تا اين عمل، سپر آتش فردايت باشد، [و تو را به بهشت ببرد].

از طرف ديگر خداوند متعال اطاعت از پدر و مادر و نيکي به آنها را واجب نموده است. در سوره مبارکه اسراء آيه 23، ميفرمايد: « وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْسانا» پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستيد و به پدر و مادر نيكى كنيد. خداوند متعال در چندين مورد، در قرآن کريم، امر به پرستش خودش و بعد احسان به والدين را مطرح نموده است. احسان به والدين اطلاق دارد و عام است، و هر نوع نيکي را شامل مي شود. نسبت به والدين هم همين گونه است، يعني آيات و روايات نيامده اند، و قيد نزده اند که والدين مسلمان باشد. ولو پدر و مادر انسان کافر هم اگر باشد، احسان کردن به آنها و اجب است. زيرا؛ پدر و مادر حق حيات نسبت به فرزند دارد. خداوند متعال دستور داده است، هرچند که والدين مشرک و کافر باشد، باز بر فرزند، حق حيات دارد و لذا احسان به آنها واجب است، واما اگر پدر و مادر مسلمان باشند مسلما حق آنها مضاعف مي شود، و اگر شيعه باشند، که حق سومي پيدا مي کنند. پدر و مادر نه تنها حق حيات بر فرزند دارد، بلکه حق ادامه حيات نيز دارند. بخاطر اينکه اگر پدر و مادر نبودند، اولا انسان به وجود نمي آمد، و بعد از بوجود آمدن هم بدون کمک پدر و مادر نمي توانيست ادامه ي حيات بدهد. در ذهن کسي نيايد که خداوند خالق انسان است و خداوند انسان را آفريده او حق حيات به گردن انسان دارد، نه پدر و مادر؟ قابل توجه اينکه اينها با هم منافت ندارند، بلکه در طول هم هستند، خداوند اراده نموده است که جهان، عالم سبب و مسببات باشد، بنابر اين مي توان گفت که والدين علت بوجود آمدن فرزند است و اگر آنها نبودند ، فرزند به وجود نمي آمد. حق ادامه ي حيات هم معلوم است و هر کس در زندگي خودش اين را به خوبي لمس نموده است، و بياد دارد که مادر مهربان چه شبها که نخوابيد و به پرستاري او مشغول بود. در رساله ي حقوق امام سجاد عليه السلام مي خوانيم که آن حضرت مي فرمايد: حق مادر در اين است که توجه داشته باشي تورا در جايي نگه داشت و حمل کرد (رحم) که هيچ فرد ديگري را اينگونه حمل نمي کند، او از شيره ي جان خود ترا تغذيه نمود، که هيچ کس در حق کسي ديگر اين کار را نمي کند، شب و روزش را براي راحتي تو صرف کرد که هيچ کسي حاضر نيست براي تو چنين کند. حاضر شد که گرسنه بماند و تو سير شوي ، تشنه بماند و تو سيراب باشي...(تحف العقول ص 293) با اين وضع اگر کسي باز هم به پدر و مادر بي اعتنائي کند، معلوم است که انسان ناسپاس است،  ديگر انتظار نمي رود که نعمت هاي الهي را نيز سپاس گزاري نمايد، به علت اينکه او احسان والدينش را به چشم مي بيند و با گوشت و پوست و خون  خوداحساس مي کند، سپاس گذاري نمي کند، اما خداي متعال را که نمي بيند، چگونه او را حمد و سپاس مي گويد. بهر تقدير، وقتي آيات قرآن کريم و صدها روايت را مطالعه مي کنيم که سفارش نموده اند به والدين خود احسان نمائيد، جادارد انسان بد اخلاق ترين والدين خود را با آغوش باز و با اخلاق نيک پذيرا باشد، و حتما نتيجه بسيار خوبي را از اين کار مي گيرد. و يکي از مشکلات روز جامعه امروزي ما، ازدواج جوانان است که گاهي برخي افراد بدون رضايت پدر و مادر اقدام به اين کار ميکنند، يقينا پدر و مادر هميشه مصلحت فرزندانش را مي خواهد، حال اگر اين فرزند احساس مي کند که والدين او را درک نمي کنند، يا مصلحت شان در اين ازدواج است، ارزش آن را دارد که خودش را به آب و آتش بزند، بهر طريق که مي تواند رضايت پدر و مادر را جلب نمايد، از کساني که رابطه خوبي با والدين دارد کمک بگيرد و رضايت آنها را جلب نمايد. اميدوارم که خداوند متعال به ما توفيق عنايت نمايد، که قدر دان زحمات پدر و مادر باشيم و دعاي خير آنها هميشه بدرقه ي راه ما باشد.  والسلام